PDA

توجه ! این یک نسخه آرشیو شده میباشد و در این حالت شما عکسی را مشاهده نمیکنید برای مشاهده کامل متن و عکسها بر روی لینک مقابل کلیک کنید : آينده موسيقي اينجا خوابيده است



mAni
Sunday 7 December 2008, 08:26 PM
به نام خدا
«به قول شما دبيري 3ساله من يك اتفاق است، ممكن است كه اتفاق مهمي باشد، اما مهم*تر اين*است كه دبير، برنامه و طرح داشته باشد، بداند از كجا به كجا مي*خواهد برسد و آيا به هدفي كه در نظر دارد در اين مدت به آن رسيده* يا نه؟
ما به*عنوان افرادي كه سال*هاست عمري در موسيقي گذاشته*ايم، مثل طبيبي مي*مانيم كه بيماري را مي*شناسيم و درمان آن را هم بلد هستيم، اما اجازه طبابت نداريم. اگر اجازه طبابت پيدا كنيم مي*دانيم كه براي موسيقي كشور ما چه بايد بكنيم، جشنواره به چه سمت و سويي بايد برود تا رشد كند. اين را ما موسيقيدان*هايي مي*دانيم كه عمري در اين راه گذاشته*ايم.»

صحبت*هاي كامبيز روشن روان در مقام دبير بيست و چهارمين جشنواره بين*المللي موسيقي فجر به قدري گويا است كه نياز به توضيح ندارد. به*خصوص آنكه او به قدري شفاف صحبت مي*كند كه جاي بحث نمي*گذارد.

هر جشنواره هنري*اي كه برگزار مي*شود، چشم*اندازي از آينده آن هنر را به ما مي*دهد. چشم*انداز و تاثير جشنواره موسيقي فجر روي موسيقي كشور چيست؟
جشنواره موسيقي فجر، جشنواره*اي از انواع موسيقي*هاي سنتي، نواحي، كلاسيك، كودك و بانوان است. اما اين جشنواره باعث نمي*شود كه در سال آينده نوع جديدي از موسيقي به*وجود آيد، چرا كه جشنواره انواع موسيقي را در خود دارد.

به*عنوان نمونه جشنواره فيلم، فيلم*هايي را كه در سال آينده اكران مي*شوند، نشان مي*دهد. يا براي جشنواره تئاتر، هنرمندان تئاتر نمايش*هايي توليد مي*كنند كه سال آينده به روي صحنه مي*روند. چرا اين اتفاق در جشنواره موسيقي نمي*افتد؟
به*نظرم نمي*توان چنين چشم*اندازي را براي جشنواره موسيقي فجر تضمين داد چون به عوامل متعددي بستگي دارد.

چه عواملي؟
اينكه دبير جشنواره در سال آينده چه كسي خواهد بود، آيا او به رقابتي بودن جشنواره اعتقادي خواهد داشت يا نه؟ در حقيقت به دبير جشنواره، مديريت دفتر موسيقي و سياستي كه مديريت هنري وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي مي*خواهد در سال آينده اعمال كند‎‏ بستگي دارد. بنابراين نمي*توان تضمين داد كه سال آينده همين گروه*ها و يا همين سياست*ها اعمال شود.

منظور ما‏ جشنواره بعدي نيست، بلكه در فاصله بين جشنواره امسال و جشنواره سال آينده است.
در طول سال كه انواع موسيقي كه شامل موسيقي كودك، بانوان، نواحي، سنتي و كلاسيك است شنيده مي*شود. اين موسيقي*ها در جشنواره در يك مدت كوتاه و وسيعي ارائه مي*شود. به*نظرم زمان كوتاه جشنواره تاب اين حجم وسيع از انواع برنامه را ندارد، شايد بهتر است كه اين حجم وسيع در زمان بيشتر انجام شود تا مردم فرصت داشته باشند برنامه*هايي را كه مي*خواهند ببينند. در حقيقت 140برنامه موسيقي در جشنواره موسيقي فجر امسال اجرا مي*شوند اما به قدري فشرده*اند كه علاقه*مندان موسيقي شايد، بتوانند يك برنامه را در روز ببينيد. از طرف ديگر ما جشنواره تخصصي موسيقي نيستيم و به*دليل تنوع سبك*ها حجم برنامه*ها بالاست.

به*عنوان مثال گروه*هاي موسيقي نواحي، بانوان و سنتي همواره گله دارند كه چرا تعداد كمي از اين نوع موسيقي*ها در جشنواره شركت مي*كنند. اگر جشنواره موسيقي فجر به سمت تخصصي شدن برود، در اين صورت شكل جشنواره تغيير مي*كند. بنابراين بسته به اين است كه مديريت موسيقي كشور و دبير آينده جشنواره موسيقي چه نظري درباره جشنواره بيست و پنجم موسيقي داشته باشند.

البته شما 3 سال است كه دبير جشنواره موسيقي هستيد و اتفاق نادري است كه در حوزه مديريت هنري در كشور رخ داده است. در جشنواره بيست وسوم اين قول از طرف جشنواره به هنرمندان داده شد كه آثار برتر، اجراي عمومي خواهند داشت و از چاپ و نشر آثار هم حمايت خواهد شد. با توجه به اينكه حكم دبيري شما براي جشنواره بيست*وچهارم در اختتاميه جشنواره بيست*وسوم اعلام شد‏ *چرا اين اتفاق نيفتاد؟
آنچه اعلام شد توافقي بود كه بين من به*عنوان دبير جشنواره و دكتر احمدي به*عنوان مدير دفتر موسيقي و معاونت هنري صورت گرفته بود، به همين دليل اعلام كرديم كه اگر گروه*ها خودشان مايل باشند‏‏‎‏ در هر كجاي كشور كه بخواهند كنسرت بگذارند دفتر موسيقي، از آنها حمايت خواهد كرد، تا از پيچ و خم اداري طولاني نگذرند. حالا اگر گروه*ها خودشان آماده و يا مايل نبودند ديگر تقصير من و دفتر موسيقي نيست. اما گروه*هايي كه علاقه*مند به اجراي كنسرت بودند فكر مي*كنم كارشان انجام شده باشد.

مي*توانيد اسامي گروه*هايي كه توانستند به راحتي مجوز كنسرت بگيرند را نام ببريد؟
من پيگير نبودم و خبر ندارم. اما دفتر موسيقي مي*تواند جوابگوي شما باشد.؟

امسال هم اين وعده داده شده كه گروه*هاي برتر را حمايت خواهيد كرد.
پشت اين موضوع هدف بزرگي نهفته است. گروه*هايي كه به*عنوان گروه*هاي برتر انتخاب مي*شوند حتما به لحاظ كيفي در حدي هستند كه بتوان روي آنها حساب باز كرد؛ گروه*هايي كه در حدي از توان تكنيكي و اجرايي هستند و ارزش دارند كه هم دولت و هم جامعه موسيقي برايشان سرمايه*گذاري كند. اين حرف بدي نيست وبايد دفتر موسيقي وزارت ارشاد، خانه موسيقي و بنياد موسيقي از اين گروه*ها حمايت كنند.

شايد هم دبيرخانه دائمي جشنواره بايد پيگير اين قضيه باشد.
دبير خانه دائمي نداريم. انشاءالله در سال*هاي آينده درست مي*شود. اين كار مراكز مرتبط با برگزاري كنسرت است كه هماهنگ با جشنواره، گروه*ها را شناسايي كنند. اما از اينكه اين اتفاق مي*افتد يا نه، اطلاعي ندارم. واقعيت قضيه اين است كه اين گروه*ها نشان*دهنده آينده موسيقي كشور هستند. به اعتقاد من دولت، جشنواره، مركز موسيقي و روزنامه*ها بايد بخش رقابتي جشنواره را مهم*ترين بخش موسيقي بدانند چرا كه آينده موسيقي دراينجا خوابيده است. سال گذشته و امسال شاهد حضور گروه*هايي بوديم كه به ذهن هيچ آهنگساز و موسيقيداني خطور نمي*كرد كه اين گروه*ها وجود دارند. با اينكه اين گروه*ها پتانسيل و توان اجرايي لازم را دارند اما هيچ زمينه*اي در طول سال براي اجرايشان فراهم نمي*شود. اما مي*توان گفت اين جشنواره محملي شده براي كشف اين استعدادها و معرفي اين گروه*ها.

بنابراين از نظر شما وظيفه جشنواره موسيقي فجر شناسايي و كشف استعدادهاي ناشناخته است و حمايت از گروه*ها و نوازندگان ديگر مربوط به جشنواره نيست؟
به*نظرم بايد اين طور باشد. اگر دفتر دائمي جشنواره هم تشكيل شود (با توجه به وظايفي كه به او محول خواهد شد)، ممكن است كه در اين زمينه مؤثر باشد يا نباشد. به*عنوان مثال اگر دفتر دائمي جشنواره تشكيل بشود و تمام ارتباط بين*الملل موسيقي به اين دفتر ملحق شود، در اين*صورت اين دفتر مي*تواند در معرفي گروه*هاي برتر به جشنواره*هاي دنيا و برگزاري كنسرت در خارج از كشور مفيد واقع شده و ارتباط فرهنگي اين گروه*ها را با مراكز فرهنگي و دانشگاهي برقرار كند. اما تا زماني كه اين دفتر به*وجود نيامده، براي آن وظيفه و مسئوليتي تعريف نشده و امكاناتي هم نداشته باشد طبيعي است كه كاري نمي*توان انجام داد.

قول برپايي دبيرخانه دائمي و همين طور حمايت از گروه*هاي برتر هم سال گذشته داده شد اما اگر ضمانت اجرايي آن نباشد هنرمندان دلسرد مي*شوند، چه ضمانت اجرايي براي امسال و اين قول*ها وجود دارد؟
اين طرح به ذهن من رسيد و آن را پيشنهاد داده و موافقت هم شد. زماني كه دفتر موسيقي اين موضوع را تائيد مي*كند؛ يعني خودش را متعهد مي*كند كه آن را اجرا كند. حالا يا اين تقاضا از سوي گروه*ها باشد و يا از سوي انجمن موسيقي كه مرتبط است با دفتر موسيقي تا يادآوري كند كه مي*توان براي اجراي موسيقي در خارج كشور از اين گروه*هاي برتر استفاده كرد. بارها دكتر احمدي گفته است كه ما اين گروه*ها را در اولويت فرستادن به كشورهاي خارجي قرار داده*ايم. اما از اينكه چه تعداد گروه به كشورهاي خارجي فرستاده شده*اند، من خبري ندارم مي*توانيد از خود دكتر احمدي بپرسيد.

با توجه به تاكيد دكتر احمدي و اين قول*هايي كه هر ساله جشنواره مي*دهد، اين سؤال پيش مي*آيد كه چرا دبيرخانه دائمي جشنواره موسيقي فجر تا به امروز تاسيس نشده است كه بتواند پيگير اين موارد باشد؟
اين را بايد از مديريت دفتر موسيقي سؤال كرد كه چرا طرحي كه سال گذشته درباره آن به اين اندازه صحبت و بحث شده اجرا نشد. چرا ما يك مكان ثابت، پرسنل ثابت و امكانات ثابت براي دبيرخانه موسيقي فجر نداريم. اين مواردي است كه بايد درباره آن سؤال كرد.

آوردن گروه*هاي خارجي به*طور كلي هزينه بر است. از طرف ديگر بخش بين*الملل كمتر مورد استقبال قرار مي*گيرد. براي رفع اين مشكل چه كرده*ايد؟
زمان كم جشنواره و حجم عظيم برنامه*ها باعث مي*شود كه مردم نتوانند از تمام برنامه*هاي آن استفاده كنند. از طرف ديگر علاقه*مندان موسيقي كلاسيك ما محدودند. در بخش رقابتي جشنواره موسيقي حدود 20گروه برنامه دارند و مخاطبانشان كساني هستند كه برنامه*هاي موسيقي كلاسيك را پيگيري مي*كنند. البته ساعت اجراي گروه*هاي بخش رقابتي موسيقي كلاسيك و بخش بين*الملل با هم تداخل دارد و مخاطب ناچار است كه انتخاب كند.

آيا امكاني براي تغيير سانس*ها نبوده است؟
به*دليل تراكم برنامه*ها ناچار بوديم كه سالن*ها را به 2 سانس تقسيم كنيم و هر سانس را هم 2 قسمت كنيم و يك فاصله هم براي تغيير سن و صدابرداري بگذاريم. بنابراين با دقت برنامه*ريزي شده تا بخش موسيقي بين*الملل و موسيقي كلاسيك مخاطب خودش را پيدا كند. مطمئنم با توجه به اينكه گروه*هاي شاخصي از كشورهاي خارجي به جشنواره آمده اند، اگر تبليغ مناسبي براي اين بخش صورت گيرد، صندلي خالي به سادگي پيدا نخواهد شد.

برنامه*ريزي***اي براي تبليغات اين بخش صورت گرفته است؟
اميدوارم كه امسال بتوانيم اين كار را انجام دهيم. خوشبختانه برنامه جشنواره خيلي زود بسته شده است و تغييري در برنامه نخواهيم داشت؛ يعني مدت زمان مناسبي را براي معرفي برنامه*ها و گروه*ها داريم. اما بستگي دارد كه چقدر روابط عمومي و ما توان معرفي گروه*ها را داشته باشيم، اين موضوع مي*تواند تضمين*كننده موفقيت و جذب مخاطب باشد.
سال گذشته براي اولين بار موسيقي پاپ اجرا شد كه جشنواره را تحت*الشعاع قرار داد. امسال از ليست هنرمندان مشخص است كه بخش پاپ سال گذشته تكرار نخواهد شد.
امسال مبناي موسيقي پاپ را بر كيفيت گذاشتيم و كساني را انتخاب كرديم كه
شاخص*ترند و جنس موسيقي*شان قابل دفاع*تر است.

يعني به عملكرد موسيقي پاپ سال گذشته انتقاد داريد؟
اتفاقا به*نظرم موسيقي پاپ سال گذشته به خوبي برگزار شد.

چون از واژه «تر» استفاده كرديد، اين سؤال را پرسيديم.
يكي از دلايلي كه از گروه*هاي سال قبل استفاده نكرديم اين بود كه نمي*خواستيم برنامه كاملا شبيه سال گذشته تكرار شود. بايد به گروه*هاي ديگر هم اين حق را داد. با كسي هم خصومت نداريم و نمي*خواهيم به سمت خاصي كشيده شويم يا نمي*خواهيم فقط با عده محدودي كار كنيم. هدف اين است كه عده بيشتري در جشنواره شركت كنند. در بخش جنبي و رقابتي گروه*هايي را مي*بينيد كه سال گذشته نبودند. با هنرمندان زيادي هم صحبت كرديم. عده*اي پذيرفته*اند و عده ديگر درگير كار يا سفر بودند كه نتوانستند در جشنواره حضور داشته باشند.

در بخش سنتي هم اين اتفاق افتاده است؟ يعني گروه*هاي جديد به جاي گروه*هاي پارسال آمده اند؟
تقريبا اين اتفاق افتاده است.

سال گذشته بزرگان موسيقي غيبت داشتند، امسال شايد وضعيت كمي بهتر از پارسال باشد. اما سؤال اينجاست كه آيا جشنواره هنوز جايگاه خودش را پيدا نكرده كه بزرگان موسيقي يك روز از سالشان را به جشنواره بين*المللي موسيقي فجر اختصاص دهند و برنامه*هاي ديگر را كنار بگذارند؟
به*نظرم بايد ريشه اين موضوع را در اين بيست و چند سال جست وجو كرد. اين جشنواره در طول اين چند سال نتايج ناخوشايندي داشته كه الان مشخص مي*شود. به هر حال هر چه كه هست هنرمندان ما چهره*هاي بين*المللي هستند و فقط به سرزمين ما تعلق ندارند.

اما حضورشان مي*تواند به جشنواره بين*المللي اعتبار ببخشد شايد هم دعوت نشده*اند؟
بله. اما به اين معني نيست كه ما از آنها دعوت نكرده*ايم. ما با تك تك آدم*هايي كه مد نظر شما هستند صحبت كرده*ايم، يكي گفت كه من در آن تاريخ در فلان كشور كنسرت دارم، يكي گفت كه من دوست ندارم كه كنسرت بدهم يا ديگري گفت كه من مي*خواهم كنسرت را كنار بگذارم. در شرايطي آدم*ها حرف*هايي مي*زنند كه شايد بعداً هم پشيمان شوند. اما بالطبع زماني كه من اين حرف را مي*شنوم ديگر دنبال آن را نمي*گيرم. معتقدم كه حرف هنرمند بايد حرف باشد.

منظور ما تلاش شما نبود، بلكه برآيند و اعتبار بيست*وچهارساله جشنواره بين*المللي موسيقي فجر است كه هنرمندان را به اينجا رسانده تا در تاريخ جشنواره به سفر بروند و كنسرتشان را در فلان كشور اروپايي برگزار كنند. به عبارت ديگر چرا هنرمندان از جشنواره نمي*خواهند كه برايشان يك روز كنسرت بگذارند؟
من نمي*دانم كه قضيه چيست.

آقاي روشن روان شما خودتان هنرمند هستيد، اگر وجهه حقوقي شما را به*عنوان دبير جشنواره كنار بگذاريم و نظر شما را به*عنوان هنرمند بخواهيم چه پاسخي مي*دهيد؟
فكر مي*كنم يك بخش*اش به سياست*هاي موسيقي در كشور برمي*گردد. در اين سال*ها سياست موسيقي روشن نبوده است. بنابراين هنرمندان موسيقي جايگاه خودشان را با تلاش و حمايت خودشان و مردم به دست آورده*اند؛ يعني سياست*هاي هنري كشور دست اين افراد را نگرفته تا قدمي براي آنها برداشته شود و مورد حمايت قرار گيرند. به همين دليل اين افراد خودشان را موظف نمي*دادند كه در يك جشنواره دولتي شركت كنند.

عده*اي كه اينگونه فكر مي*كنند، ترجيح مي*دهند در اين ايام ايران نباشند تا اگر هم مورد سؤال قرار گرفتند بگويند كه ما ايران نبوديم. تقصير را نبايد به گردن هنرمندان انداخت. همين طور كه نبايد الان جشنواره را مقصر دانست، هر سال با اين هنرمندان تماس گرفته مي*شود. بايد ريشه آن را در جاي ديگري پيدا كرد. اين مشكل خود جشنواره نيست، بلكه چيزي است كه طي سال*ها بافته شده و ما الان نتيجه*اش را مي*بينيم.

آنچه در جشنواره بيست*وچهارم موسيقي شاهد خواهيم بود

مهم*ترين اتفاق امسال جشنواره كه در بخش رقابتي شاهد آن خواهيم بود، اضافه شدن دو شاخه موسيقي كرال و اركسترال است كه سال گذشته اين بخش*ها را نداشتيم و جاي آن خالي بود. سال گذشته مقايسه اين گروه*ها با يكديگر بسيار دشوار بود. در شاخه موسيقي سنتي هم موسيقي نواحي، هم موسيقي تلفيقي و هم اركستر در كنار هم بود كه كار داوري را دشوار مي*كرد. اما امسال تفكيك بهتري صورت گرفته است.از سوي ديگر امسال در بخش رقابتي شاخه آهنگسازي هم اضافه شده كه البته به سي امين سال پيروزي انقلاب اسلامي اختصاص پيدا كرده است. اين بخش مي*تواند در سال آينده به*عنوان يك شاخه مستقل فعاليت كند، چرا كه هنرمندان مستعد بسياري هستند كه مي*توانند در اين بخش فعاليت كنند. در حقيقت بخش ويژه جشنواره به سي*امين سال پيروزي انقلاب اسلامي اختصاص دارد.

در بخش بين*الملل شاهد تغييرات خاصي هستيم. امسال گروه*هايي كه از خارج مي*آيند گروه*هاي سرشناس و اغلب متشكل از نوازنده*هاي برجسته دنيا هم هستند. همچنين براي اولين بار در بخش كلاسيك، مجموعه*اي از موسيقي دوران باروك تا امروز اجرا مي*شود؛ يعني گروه*هايي كه در اجراي موسيقي قرن 17تا قرن 20 تخصص دارند به اجراي برنامه مي*پردازند و در ادامه با هنرمندي اين گروه*ها مرور تاريخي خواهيم داشت بر موسيقي بعد از دوران باروك. به*نظر من ديدن كار اين گروه*ها براي هنرمندان ايراني فرصت مغتنمي است.

همچنين در اين بخش ما موسيقي فيوژن داريم كه شامل نوازنده*هايي از كشورهاي هلند، تركيه، روماني و ايران است. اين افراد در اينجا تمرين مي*كنند و بعد روي صحنه خواهند رفت. از طرفي سال گذشته هنرمندان خارجي كه به ايران آمدند به شكل محدود در مستر كلاس و ورك شاپ، با ما همكاري كردند. امسال اين كار را در مقياس وسيعي*تر انجام داده*ايم؛ يعني گروه*هاي كه از ايتاليا، هلند و اتريش مي*آيند در سانس*هاي مختلف هم ورك شاپ و مستر كلاس دارند. من معتقدم بايد از گروه*هاي خارجي كه در مدت محدود به ايران مي*آيند، بيشترين بهره را ببريم و زمينه*اي براي معرفي آثار موسيقي خودمان را به آنها فراهم كنيم. در اين يكسال توانستيم قانعشان كنيم كه از آثار آهنگسازان ايراني اجرا كنند؛ يعني گروهي كه از ايتاليا، استوني و اتريش مي*آيند، قطعاتي از آهنگسازان ايراني علاوه بر آثار خودشان را اجرا مي*كنند.
همشهری